Boğaziçi'nde Ahşap Yalı Restorasyonu - 2
Bu süreç sırasında diğer taraftan keşif metrajlar hazırlandı, teklifler alındı ve yükleniciler belirlendi. Ahşap yapı imlatı yüklenicisi, ahşap temini yüklenicisi, elektrik yüklenicisi, mekanik yüklenicisi ve genel inşaat ekibi belirlendi. Ahşap temini kolay olmadı. Uygun boyutlarda, doğru kurutulmuş ve yeterli miktarda keresteyi piyasada bulmak kolay değil. Maliyetleri malsahibine açıklamak da pek zor. Ya da ürünleri birkaç tedarikçide buluyorsunuz ama herşeyi bir yerden almak gerekiyor.
Ana taşıyıcılar için meşe talep ettik. Sonuçta lamine kereste kullanılmasına karar verildi. Bu arada mevcut sağlam elemanların yerinde korunduğunu eklemeliyim. Ancak dış cephe taşıyıcı sistem ağaçlarından kullanılabilir fazla bir eleman çıkmadı. Bu nedenle ana dikmelerde lamine meşe kullanıldı. Yerinde çıkan taşıyıcı elemanlar silinerek ara taşıyıcılar haline getirildi. Diğer konstrüktif elemanlar Glulam-Ladinden, doğramalar vb Yenice çamından, dış cephe kaplaması vb amerikan sarıçam thermowood dan imal edidi.
Zemin güçlendirme çalışması sırasında yapının hafifletilmesi ve askıya alınması gerekiyordu. Bu nedenle sıva sökümü yapıldı, kiremitler toplandı. Bazı alanlarda taşıyıcı sistemin tamamen işlevini yitirdiği görüldü. Zemin katta 30 yıl kadar önce pencere kapatılırken yerine yapılmış beton dolgu görülüyor. Bu arada çevresindeki ahşap taşıyıcı kaldırılmış ve tuğla duvar yapılmış. Altında konstrüksiyon başlangıç yastığı ve taş temel duvarı yerine betonarme bir kiriş var. Eski malsahiplerinin ifadesine göre 1950lerde yapılmış. Yanında özgün tuğla baca görünüyor. Deniz cephesinde özgün kaplamalar görünüyor.
Bu aşamada üst katların yastıklarından, ya da kiriş altlarından kat döşemeleri askıya alındı. Yeni görünümlü keresteler bu geçici askıya ait. Detayda çürümüş birinci kat döşeme kirişlerinin yanına konmuş geçici kirişleri ve diğer karmaşık askı keresteleri görünüyor.
Kapıların Restorasyonu
Yalıda inşaat hazırlıkları yapılırken ahşap yüklenicisi işe başladı. Önce boyası sökülmüş kapılar atelyeye taşındı. Serenler sökülerek kapılar temizlendi, onarıldı ve düzeltildi. Bir-iki kanat dışında hepsi kullanılabilir durumdaydı ve yenilendi.
Serenler sökülmüş, göbekler çıkarılmış. Hepsi zımparalanıp temizleniyor ve parça eksikleri tamamlanıyor. Her eleman emprenye edildi ve astar boyaları sürüldü. Bu fotoğraf ve detayda profil ve göbeklerin geçme detayı görünüyor.
Serenin yandan görünüş ve kanat göbekleri.
Yalıda sıva sökümü, boya sökümü ve askılıma devam ediyor. Tüm ahşap tavanlar yerinde korunacağı için boya sökümü yapıldı. Boya sökümünde kimyasal değil fiziksel bir yöntem kullanıyoruz. Boya söken ısı tabancaları ile boya kalkıyor, daha sonra kolaylıkla soyuluyor. Burada spatula kazıma için değil temizlemek için kullanılmakta.
Bina giriş kapısının boyası sökülmüş durumunda özgün kerestesi görünüyor
Bağdadi
Bağdadi sıvası sökülmüş duvarlar; Askılıma yapabilmek için kısa bir süre sonra bağdadi çıtalarının da bir kısmı sökülecek. Bir duvarı en az bir yönden açarak konstrüksiyonun durumunu kontrol etmek ve bakımını yapmak zorundayız.
Bağdadi çıtaların, ahşap yapılarda sadece sıva tutucu-sıva teli olarak kullanılmadığını gözlemledik. Aynı zamanda yanal yüklere karşı sabitleyici özellik de taşıyorlar. Bu nedenle statik olarak sorunlu olan çıkmalarda sıvaları binayı sağlama aldıktan sonra söktük. Kemerli pencereli duvar bu nedenle sıvalı bırakılmış.
Bina taşıyıcı anlamda desteklendikten sonra aynı mekanın sıvalarının tamamen sökülmüş durumu. Tavan boyaları da tamamen temizlenmiş.
Eski mal sahibinin bu tavanın bezli olduğu ile ilgili anlattıklarına karşın bez kalıntısı bulamadık. Bez germe, kalem işi olsun olmasın bazı tavalara yapılabiliyor. Normalde sade bir tavanda kaplama birleşme noktalarına çıta çakılır. Ama çıtalarla desen verilmiş bir tavanda ne yapılırsa yapılsın zamanla ahşap tavan kaplamalarının birleşme noktalarında boya çatlaması olur ve kaplamalar belirgin hale gelir. Bu nedenle için bazı tavanlara bez gerildiğini biliyoruz. Özellikle bu şekilde desenli çıtalama yapılmış bir tavanda boyanın bez üzerine yapılmış olması büyük olasılık.
Bu fotoğrafta bağdadi çıtalarının yanında pencere doğramalarının ne kadar değiştirildiği de görünebilir.
Devam Edecek...
Comments